Sinds 1 januari 2020 is de Wet zorg en dwang (Wzd) in werking. De Wzd regelt de rechten bij onvrijwillige zorg of onvrijwillige opname van mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie).
In de praktijk blijkt dat veel mensen niet op de hoogte zijn van het bestaan van de wet, van de betekenis en toepassing ervan en van hun rechten als cliënt. Ieder(In) heeft daarom samen met cliëntenorganisaties Alzheimer Nederland, LFB, KansPlus, Per Saldo en LSR een projectaanvraag voor subsidie ingediend dat is toegekend. Dit met als doel het cliëntperspectief bij de implementatie van de Wzd beter voor het voetlicht te brengen.
Waar werken we aan?
De projectgroep heeft een website opgeleverd voor cliënten en vertegenwoordigers met toegankelijke informatie over de Wzd.
Nieuwsbericht: Nieuwe duidelijke website over de Wet Zorg en dwang
Klik hier en ga naar de nieuwe website
Waar is eerder aan gewerkt?
In 2024 rondde de projectgroep het onderzoeksrapport Ervaringen met de Wet zorg en dwang af.
Lees daarover ook het Nieuwsbericht: Onbekendheid met Wet zorg en dwang brengt grondrechten cliënten in gevaar
De activiteiten in 2024 en 2025 zijn een vervolg op het project dat liep in 2022 en 2023.
In 2022 en 2023 zijn verschillende activiteiten uitgevoerd:
Activiteit 1: Belangen behartigen en netwerk opbouwen
Bij verschillende werkgroepen, beleidstafels en bestuurlijke overleggen brachten de cliëntenorganisaties het cliëntenperspectief in. Ook ontwikkelden zij juridische kennis over de Wzd vanuit het cliëntperspectief. Concreet heeft de projectgroep:
- Projecten en initiatieven vanuit de cliëntenorganisaties geïnventariseerd.
- Overlegd over juridische aspecten.
- Een landelijke bijeenkomst ‘Stem van de cliënt’ georganiseerd.
Activiteit 2: Signaleren
De projectgroep heeft inzicht gekregen in de specifieke vragen en knelpunten bij de uitvoering van de wet. De projectgroep onderzocht of er sprake is van een gecoördineerde stem vanuit cliënten en naasten, ten behoeve van belangenbehartiging en wetsevaluatie en stelde hierover signaalrapportages met daarin ervaringen met de Wzd op.
Activiteit 3: Informatieverspreiding
De projectgroep wilde zorgen voor actuele, toegankelijke en begrijpelijke informatie over de Wzd voor cliënten en naasten. Zodat cliënten en naasten zich gesterkt voelen in hun positie en beter in staat zijn de dialoog te voeren over de toepassing van de Wzd in het dagelijks leven. Dit heeft de projectgroep gedaan door:
- Het ontwikkelen van digitale voorlichting.
- Het ontwikkelen van schriftelijke voorlichting en advies.
- Het zorgen voor informatievoorziening in samenwerking met stakeholders.

