Het LSR

Sterk in medezeggenschap

LSR-Peiling: cliëntenraden nog onvoldoende betrokken bij IZA

In het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn onder meer afspraken gemaakt over passende zorg en regionale samenwerking. Om meer inzicht te krijgen in hoe cliëntenraden te maken hebben met het IZA, in het bijzonder met de regionalisering van de zorg, heeft het LSR in april en mei 2024 een peiling uitgevoerd onder 103 cliëntenraden.

Regionale samenwerking is één van de onderwerpen waarover afspraken zijn gemaakt in het IZA. Dat geldt ook voor de betrokkenheid en participatie van burgers en patiënten. Wat hebben zorgaanbieders gedaan en wat heeft het al opgeleverd? Was de cliëntenraad hier ook bij betrokken en hoe? Wat mist er nog zodat cliëntenraden hun rol goed kunnen uitvoeren?

De medezeggenschap van cliënten is geregeld voor één zorgaanbieder. Afspraken gemaakt in de regio hebben invloed op alle zorgaanbieders. Voor cliëntenraden is het daarom van groot belang dat zij betrokken zijn bij regionale en landelijke ontwikkelingen. Om te weten hoe die betrokkenheid is, heeft het LSR een peiling gehouden onder 103 cliëntenraden van gezondheidscentra, huisartsenposten, ziekenhuizen, revalidatiecentra en ook ggz, verslavingszorg, ouderenzorg. Hiervan hebben 43 cliëntenraden meegedaan. De peiling is uitgevoerd middels een digitale vragenlijst van 11 vragen met mogelijkheid tot toelichting.

De volledige uitslag van de peiling leest u hier

Uitkomsten peiling

Hoewel er inmiddels een aanzienlijk aantal regionale samenwerkingsverbanden van zorgaanbieders zijn ontstaan, is de samenwerking nog niet waar het zou moeten zijn. Verschillende type zorgaanbieders uit de eerste- en tweede lijnszorg werken inmiddels samen, ook met verpleeghuiszorg en ggz. Alleen de samenwerking met het sociaal domein en de gehandicaptenzorg komt nauwelijks voor, zo blijkt uit de peiling.

Verder is de betrokkenheid van de cliëntenraden en de inzet van patiëntparticipatie, ondanks dat dit genoemd is binnen de IZA-afspraken, relatief laag. De meeste cliëntenraden worden wel door hun bestuurders geïnformeerd, maar beperkt betrokken bij de totstandkoming van regionale samenwerkingsverbanden.

Regioplan

Wat de cliëntenraden doen met het regioplan verschilt. De meesten bespreken het regioplan met de bestuurder. Een deel van de cliëntenraden zoekt (ook) andere cliëntenraden op. Een ander deel is in afwachting van informatie of doet (nog) niets met het regioplan. Relatief veel cliëntenraden hebben contact met andere cliëntenraden binnen de eigen regio. Toch zou een toename, gezien het belang van de ontwikkelingen, nog wel wenselijk zijn.

Cliëntenraden geven aan behoefte te hebben aan de vastlegging van een governance-structuur en een realisatie van bestuurlijk verankerde en goed geborgde medezeggenschap, ook in de regio.

Ondersteuning LSR

Cliëntenraden verwachten van het LSR informatie en advies rond samenwerken in de regio en concrete ondersteuning ten aanzien van de rol van de cliëntenraad in de regio en bij de uitvoering van de regioplannen en een coördinerende rol van het LSR ten aanzien van inbedding van cliëntenraden in de regio-structuur. Het LSR zal hier ook de komende tijd op inzetten.

De uitkomsten zijn relevant, niet alleen voor cliëntenraden om kennis te nemen van hoe andere raden het doen. Ook de Patiëntenfederatie Nederland kan de uitkomsten benutten in het bestuurlijk overleg met de andere twaalf IZA-zorgpartijen. Zo kunnen we het belang van de medezeggenschap en de rol van cliëntenraden goed zichtbaar maken.

Factsheet Uitkomsten peiling IZA cliëntenraden (2024)

Voor meer informatie over het Zorg in de regio en cliëntenraden zie LSR Kennisbank

 

Delen op social media

Over de auteur

Mis geen update
Schrijf je in voor de nieuwsbrief